27 lipca 1891 roku urodził się Aleksander Ładoś, zawodowy dyplomata, który odegrał kluczową rolę w działaniach ratunkowych dla Żydów w czasie II wojny światowej. Choć Ladoś przyszedł na świat we Lwowie, jego korzenie prowadzą do Głogowa Małopolskiego, który nieprzerwanie od wieków wpisał się w historię jego rodziny.
Protoplasta rodu, Jan Ladosz, przybył do Głogowa w drugiej połowie XVII wieku, a jego osadnictwo miało związek z Hieronimem Augustynem Lubomirskim, magnatem, który wspierał węgierskich powstańców. Janos, jak nazywał go ojczyzna, zajmował się hodowlą koni i przyczynił się do przekształcenia lokalnych gruntów w pastwiska i łąki.
Potomkowie Janosa osiedli w Głogowie, gdzie zdobyli uznanie w rzemiośle i masarstwie. Głogowski rodzinny warsztat przetrwał wiele pokoleń, a ich wyroby, w tym słynna „kiełbasa głogowska”, wpisały się w regionalne tradycje.
Jan Ładoś, ojciec Aleksandra, także urodził się w Głogowie i przez lata kariery osiągnął znaczącą pozycję w administracji pocztowej w Lwowie. Aleksander, wychowany w rodzinie zaangażowanej w działalność społeczno-polityczną, ukończył IV Gimnazjum Klasyczne i rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim w 1910 roku.
W okresie studenckim Aleksander zaangażował się w organizacje niepodległościowe oraz Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”. Jego pseudonim „Jan Głogowczyk” był hołdem dla rodzinnych korzeni. Po rozpoczęciu I wojny światowej Ładoś pomógł w organizowaniu Legionu Wschodniego. Jego aktywność polityczna doprowadziła do aresztowania przez władze austriackie, co skłoniło go do emigracji do Szwajcarii, gdzie kontynuował edukację.
W 1919 roku Ładoś wrócił do odrodzonej Polski, obejmując stanowisko w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Jego kariera dyplomatyczna rozwinęła się dynamicznie, obejmując m.in. funkcję posła na Łotwie oraz konsula generalnego w Monachium w latach 1927-1931. Jako aktywny uczestnik życia politycznego, Ładoś niejednokrotnie stawał w opozycji do władzy sanacyjnej.
Po wybuchu II wojny światowej Ładoś znalazł się we Francji, a następnie pełnił rolę ministra bez teki w rządzie emigracyjnym generała Sikorskiego. W 1940 roku objął kierownictwo Poselstwa RP w Bernie, mimo trudności, jakie napotkał, starając się pomóc około 13 tysiącom polskich żołnierzy internowanych w Szwajcarii.
Najważniejsze osiągnięcia Ładosia mają związek z organizowaniem akcji paszportowej, która rozpoczęła się we wrześniu 1940 roku. Dzięki działaniom dyplomatycznym i współpracy z innymi, udało mu się uratować setki Żydów przed zagładą. Jego praca pozostaje ważnym akcentem w historii Polski i Europy.
Aleksander Ładoś, jako osoba z głogowskimi korzeniami, na zawsze wpisał się w historię tego regionu, pokazując, jak lokalne dziedzictwo może wpisywać się w ogólnoświatowe wydarzenia. Jego życie stanowi przykład zaangażowania i odwagi w trudnych czasach.
