Wydział Technologiczno-Przyrodniczy Uniwersytetu Rzeszowskiego zaprezentował nową publikację dotyczącą wpływu bobra europejskiego na ekosystemy górskich rzek. Artykuł, napisany przez prof. Krzysztofa Kukułę i dr hab. Anetę Bylak, ukazał się w prestiżowym czasopiśmie „Journal of Environmental Management”. W badaniach, które oceniły 192 miejsca w zlewni górnego Sanu, wykorzystano nowoczesne metody analizy, w tym sztuczne sieci neuronowe.
Badacze skupili się na wpływie powrotu bobrów na struktury rybne, podkreślając ich rolę jako inżynierów ekosystemów. Rzeki, w których występują bobry, charakteryzują się zmienionymi warunkami, takimi jak wyższa temperatura wody oraz mniejsze stężenie tlenu i szybszy przepływ. Zgodnie z wynikami badań, te zmiany nie są obojętne dla lokalnych społeczności ryb, z których niektóre mogą zanikać.
W analizach wyróżniono cztery typy zespołów ryb, ściśle związanych zarówno z warunkami fizyczno-chemicznymi, jak i działalnością bobrów. Warunki stworzone przez bobry sprzyjają gatunkom preferującym cieplejsze wody, co może prowadzić do zaniku ryb zimnolubnych, takich jak pstrąg potokowy czy głowacz.
Pomimo zagrożeń, działalność bobrów przynosi także korzyści. Ich obecność zwiększa retencję wody, mogąc łagodzić skutki suszy oraz poprawiać jakość wód. To stawia przed naukowcami wyzwanie dotyczące równowagi między działalnością bobrów a potrzebami ochrony wybranych gatunków ryb.
W publikacji zwrócono uwagę na konieczność strategicznego podejścia do zarządzania rzekami w kontekście działań ochronnych. Naukowcy zalecają uwzględnienie roli bobrów w ekosystemach oraz potrafiących wyrządzić problemy z punktu widzenia działalności ludzkiej. Takie zrozumienie może wspierać zachowanie bioróżnorodności i poprawić stan lokalnych zbiorników wodnych.
Badania profesora Kukuły i dr hab. Bylak mają znaczenie nie tylko dla ochrony ryb, ale także dla szerszego zrozumienia interakcji międzygatunkowych i skutków zmian klimatycznych. Pełna treść artykułu dostępna jest w czasopiśmie „Journal of Environmental Management” pod adresem: https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2026.129655.
